चक्रवृद्धि ब्याज व्यक्तिगत finance को सबैभन्दा शक्तिशाली अवधारणा हो। पैसाले आफ्नै ब्याजमा पनि ब्याज कमाउँछ — यसरी वृद्धि linear होइन, exponential हुन्छ। चक्रवृद्धि ब्याज क्याल्कुलेटर ले यो अदृश्य प्रक्रियालाई visible बनाउँछ — तपाईंको लगानी कुनै पनि समयसीमामा कति हुन्छ सटीक देखाउँछ।
यो गाइडमा पूरा चक्रवृद्धि ब्याज सूत्र step-by-step उदाहरण सहित, सरल ब्याजसँग तुलना, Rule of 72 shortcut, compounding frequency को प्रभाव, र नेपालका Nabil Bank, NIC Asia, Sanima Bank, SSF (Social Security Fund) र Mutual Fund का real उदाहरणहरू छन्।
आफ्नो लगानीको वृद्धि Calculate गर्नुहोस् — निःशुल्क
FD, SSF, वा Mutual Fund कति बढ्छ ToolsArena को compound interest calculator मा तुरुन्त हेर्नुहोस्। Instant results, कुनै signup छैन।
चक्रवृद्धि ब्याज सूत्र विस्तारमा
Standard चक्रवृद्धि ब्याज सूत्र:
A = P × (1 + r/n)^(n × t)
जहाँ:
- A = अन्तिम रकम (मूलधन + ब्याज)
- P = मूलधन (Principal — प्रारम्भिक लगानी वा ऋण)
- r = वार्षिक ब्याज दर दशमलवमा (जस्तै 7% = 0.07)
- n = वर्षमा कति पटक ब्याज compound हुन्छ
- t = समय वर्षमा
ब्याज मात्र: CI = A − P
उदाहरण १: Fixed Deposit (Nabil Bank, 8% p.a., quarterly)
Nabil Bank मा रू. १,००,००० को FD, 8% वार्षिक ब्याज quarterly compound, ३ वर्ष।
- P = १,००,००० | r = 0.08 | n = 4 | t = 3
- A = १,००,००० × (1 + 0.08/4)^(4×3)
- A = १,००,००० × (1.02)^12
- A = १,००,००० × 1.2682
- A = रू. १,२६,८२४ — चक्रवृद्धि ब्याज: रू. २६,८२४
उदाहरण २: SSF (Social Security Fund) — ८.५% वार्षिक, annually compound
SSF मा रू. ५०,००० deposit, ८.५% वार्षिक ब्याज, १५ वर्ष।
- P = ५०,००० | r = 0.085 | n = 1 | t = 15
- A = ५०,००० × (1.085)^15
- A = ५०,००० × 3.3801
- A = रू. १,६९,००५ — तपाईंको रू. ५०,००० तीन गुणाभन्दा बढी हुन्छ
SSF मा employer र employee दुवैले contribution गर्छन्। Nepal Rastra Bank ले SSF को ब्याज दर निर्धारण गर्छ। नवीनतम दर SSF को official portal मा हेर्नुहोस्।
चक्रवृद्धि ब्याज vs सरल ब्याज: तुलना
सरल ब्याज (SI) केवल मूलधनमा गणना हुन्छ। चक्रवृद्धि ब्याज (CI) मूलधन + संचित ब्याज दुवैमा हुन्छ। छोटो समयमा फरक सानो; लामो समयमा विशाल।
सरल ब्याज सूत्र: SI = (P × R × T) / 100
रू. १,००,००० लाई ८% मा विभिन्न वर्षका लागि:
| वर्ष | सरल ब्याज (८%) | चक्रवृद्धि ब्याज (८%, वार्षिक) | फरक (CI फाइदा) |
|---|---|---|---|
| १ वर्ष | रू. १,०८,००० | रू. १,०८,००० | रू. ० |
| ५ वर्ष | रू. १,४०,००० | रू. १,४६,९३३ | रू. ६,९३३ |
| १० वर्ष | रू. १,८०,००० | रू. २,१५,८९२ | रू. ३५,८९२ |
| २० वर्ष | रू. २,६०,००० | रू. ४,६६,०९६ | रू. २,०६,०९६ |
| ३० वर्ष | रू. ३,४०,००० | रू. १०,०६,२६६ | रू. ६,६६,२६६ |
३० वर्षमा चक्रवृद्धि ब्याजले सरल ब्याजभन्दा २.९× बढी सम्पत्ति सिर्जना गर्छ।
नेपाली banking मा कुन ठाउँमा कुन ब्याज
- सरल ब्याज: केही short-term personal loan, chit funds, सहकारीका केही scheme
- चक्रवृद्धि ब्याज: FD, Recurring Deposit, Mutual Fund (NAV growth), SSF, home loan EMI
Compounding Frequency: Daily, Monthly, Quarterly, Yearly
वर्षमा जति धेरै पटक ब्याज compound हुन्छ, effective annual return त्यति बढ्छ।
| Compounding Frequency | n value | रू. १,००,००० at 8% after 10 years | Effective Annual Rate |
|---|---|---|---|
| Annually | 1 | रू. २,१५,८९२ | 8.000% |
| Semi-annually | 2 | रू. २,१९,११२ | 8.160% |
| Quarterly | 4 | रू. २,२०,८०४ | 8.243% |
| Monthly | 12 | रू. २,२१,९६४ | 8.300% |
| Daily | 365 | रू. २,२२,५३५ | 8.328% |
Annual र daily compounding बीच रू. १ लाखमा १० वर्षमा केवल रू. ६,६४३ को फरक छ। सबैभन्दा ठूलो lever सधैँ दर (rate) र समय (time) हो।
नेपाली investment products कसरी compound हुन्छन्
- Nabil / NIC Asia / Sanima Bank FDs: प्रायः quarterly compound (6 months+ tenure)
- SSF (Social Security Fund): Annually compound
- Mutual Funds (NIBL, NMBMF, Siddhartha): Daily NAV change मार्फत continuous compounding
- Citizen Investment Trust (CIT): Annually compound, guaranteed return scheme
Rule of 72: पैसा दोब्बर हुन कति वर्ष लाग्छ?
Rule of 72 एउटा mental math shortcut हो जसले दिइएको ब्याज दरमा पैसा दोब्बर हुन कति वर्ष लाग्छ भनेर बताउँछ:
दोब्बर हुन वर्ष = 72 ÷ वार्षिक ब्याज दर (%)
Quick doubling time reference — नेपाली सन्दर्भमा
| वार्षिक दर | दोब्बर हुन वर्ष (Rule of 72) | नेपाली Instrument |
|---|---|---|
| 4% | १८ वर्ष | बचत खाता (Savings Account) |
| 6% | १२ वर्ष | Post Office / सहकारी बचत |
| 8% | ९ वर्ष | Nabil / NIC Asia FD (approximate) |
| 8.5% | ८.५ वर्ष | SSF (approximate current rate) |
| 10% | ७.२ वर्ष | Mutual Fund (historical avg.) |
| 12% | ६ वर्ष | Equity Mutual Fund (अनुमानित) |
Rule of 72 reverse पनि काम गर्छ: ६ वर्षमा पैसा दोब्बर पार्न चाहियो भने कम्तीमा 72 ÷ 6 = 12% p.a. चाहिन्छ।
नेपालमा CPI inflation औसत ५–७% छ। बचत खाताको ३–४% ब्याजले वास्तविक purchasing power घटाउँछ। सम्पत्ति बनाउन inflation भन्दा बढी return चाहिन्छ।
चाँडो सुरु गर्नुको महत्व: उमेर २५ vs ३५
Compounding मा सबैभन्दा शक्तिशाली variable समय (time) हो। यो तुलनाले किन चाँडो लगानी सुरु गर्नुपर्छ भनेर देखाउँछ।
Scenario: रू. ५,०००/महिना Mutual Fund SIP at 10% p.a. CAGR
| लगानीकर्ता | सुरु उमेर | रोकेको उमेर | जम्मा लगानी | उमेर ६० मा मूल्य |
|---|---|---|---|---|
| सुजन (चाँडो सुरु) | २५ | ६० | रू. २१,००,००० | रू. ~१,८५,००,००० |
| रमेश (ढिलो सुरु) | ३५ | ६० | रू. १५,००,००० | रू. ~५८,००,००० |
| फरक | १० वर्ष अगाडि | — | रू. ६,००,००० बढी | रू. ~१,२७,००,००० बढी |
सुजनले रमेशभन्दा केवल रू. ६ लाख बढी लगानी गर्छन् — तर उमेर ६० मा रू. १.२७ करोड बढी पाउँछन्। ती थप १० वर्षको compounding ले रमेशका सम्पूर्ण contribution भन्दा बढी सम्पत्ति बनायो।
SSF (Social Security Fund) को compounding
SSF मा employer र employee दुवैको contribution हुन्छ — यसले effective लगानी दोब्बर हुन्छ। नेपाल सरकारको SSF scheme मा ऐच्छिक रकम थप्ने व्यवस्था पनि छ।
२५ मा सुरु गर्न नपाए पनि अहिले सुरु गर्नु ढिलो गर्नुभन्दा सधैँ राम्रो छ। हरेक वर्षको ढिलाइले एउटा compounding cycle गुमाउँछ। ToolsArena को compound interest calculator मा आफ्नो personalized projection हेर्नुहोस्।
How to Use the Tool (Step by Step)
- 1
Compound Interest Calculator खोल्नुहोस्
ToolsArena को Compound Interest Calculator मा जानुहोस्। Login चाहिँदैन। जुनसुकै device मा काम गर्छ।
- 2
मूलधन रकम हाल्नुहोस्
प्रारम्भिक लगानी रकम रुपैयाँमा टाइप गर्नुहोस् (जस्तै Nabil Bank FD वा SSF deposit)।
- 3
ब्याज दर र compounding frequency सेट गर्नुहोस्
वार्षिक ब्याज दर हाल्नुहोस् (जस्तै FD का लागि 8, SSF का लागि 8.5)। Compounding frequency: FD का लागि quarterly, SSF का लागि yearly।
- 4
लगानी अवधि हाल्नुहोस्
वर्षको संख्या टाइप गर्नुहोस्। Mutual Fund वा SSF का लागि २०–३० वर्ष try गर्नुहोस् — compounding को पूर्ण प्रभाव देख्नुहोस्।
- 5
Results पढ्नुहोस्
Calculator ले तुरुन्त total amount (A), कमाएको ब्याज (CI) र year-by-year breakdown देखाउँछ। Rate वा period बदलेर scenarios compare गर्नुहोस्।
Frequently Asked Questions
चक्रवृद्धि ब्याज सूत्र के हो?+−
A = P × (1 + r/n)^(n×t) — जहाँ A अन्तिम रकम, P मूलधन, r वार्षिक ब्याज दर दशमलवमा, n वर्षमा compounding periods, र t वर्षमा समय हो। ब्याज = A − P।
नेपालमा FD को ब्याज दर कति छ?+−
नेपालका commercial banks (Nabil, NIC Asia, Sanima, Global IME) ले 2026 मा FD मा लगभग 7–9% वार्षिक ब्याज offer गर्छन् (tenure र bank अनुसार फरक)। Nepal Rastra Bank (NRB) ले minimum र maximum FD rates निर्धारण गर्छ। नवीनतम rates banks को official website वा NRB को portal मा हेर्नुहोस्।
Rule of 72 के हो?+−
Rule of 72 एउटा shortcut हो: पैसा दोब्बर हुन वर्ष = 72 ÷ वार्षिक ब्याज दर। ८% FD मा: 72 ÷ 8 = ९ वर्षमा पैसा दोब्बर हुन्छ। Mutual Fund मा 12% मा: 72 ÷ 12 = ६ वर्षमा दोब्बर।
Mutual Fund मा चक्रवृद्धि ब्याज लाग्छ?+−
Mutual Fund मा SIP ले NAV (Net Asset Value) को वृद्धि मार्फत compounding benefit पाउँछ। तपाईंले किन्ने प्रत्येक unit नै compound भइरहन्छ। तर returns market-linked र guaranteed छैन — नेपालको Mutual Fund industry मा historical average 8–12% CAGR हो, promise होइन।
सरल र चक्रवृद्धि ब्याजमा के फरक छ?+−
सरल ब्याज केवल मूलधनमा गणना हुन्छ: SI = P × R × T / 100। चक्रवृद्धि ब्याज मूलधन + संचित ब्याज दुवैमा हुन्छ। रू. १ लाख at 8% for 10 years: सरल ब्याज = रू. १,८०,०००; चक्रवृद्धि ब्याज = रू. २,१५,८९२। फरक वर्ष बढ्दै जाँदा झन् ठूलो हुन्छ।
ऋणमा चक्रवृद्धि ब्याज विरुद्ध काम गर्छ?+−
हो — लगानीकर्ताको रूपमा चक्रवृद्धि ब्याज फाइदाजनक छ, तर ऋणीको रूपमा हानिकारक। Credit card को outstanding balance monthly compound हुन्छ — यदि रू. ५०,००० credit card debt तिर्नु भएन भने ३६–४८% वार्षिक दरमा compound हुँदा २ वर्षमा रू. १,००,०००+ हुन सक्छ।
आफ्नो लगानीको वृद्धि Calculate गर्नुहोस् — निःशुल्क
FD, SSF, वा Mutual Fund कति बढ्छ ToolsArena को compound interest calculator मा तुरुन्त हेर्नुहोस्। Instant results, कुनै signup छैन।
Compound Interest Calculator खोल्नुहोस् →Related Guides
Compound Interest Calculator गाइड
चक्रवृद्धि ब्याज calculate गर्नुहोस् — Nepal को fixed deposit, savings account सबैका लागि।
सरल ब्याज क्याल्कुलेटर गाइड
SI = PRT/100 सूत्र SEE र NEB गणितका उदाहरण सहित सिक्नुहोस् — नेपाली बैंकिङ्ग र सहकारीका real examples सहित।
SIP लगानी नेपाल — Mutual Fund Calculator Guide 2026
नेपालमा SIP कसरी गर्ने? SEBON registered funds, NepSE vs SIP comparison।