नेपालमा शेयर बजारमा लगानी गर्दा — शेयर किन्दा वा बेच्दा — विभिन्न शुल्कहरू तिर्नुपर्छ। केही स्पष्ट देखिन्छन्, धेरै लुकेका हुन्छन्। यी शुल्कहरू नबुझ्नाले तपाईंको लगानी प्रतिफल मौन रूपमा घट्दै जान्छ। एउटा लगानीकर्ता जसले महिनामा २० व्यापार गर्छ र शुल्क ट्र्याक गर्दैन, उसले वार्षिक रूपमा आफ्नो portfolio को १–२% शुल्कमा गुमाउन सक्छ।
यो गाइड नेपालमा DEMAT खातासँग सम्बन्धित हरेक शुल्कको सम्पूर्ण सन्दर्भ हो — स्पष्ट AMC र ब्रोकरेजदेखि कम चर्चित CDSC शुल्क, पुँजी लाभ कर र DP शुल्कसम्म। SEBON नियमन र NEPSE को 2026 को वास्तविक डेटा सहित।
अहिले नै आफ्नो DEMAT शुल्क गणना गर्नुहोस्
ब्रोकर, कारोबार आवृत्ति र portfolio आकार राख्नुहोस् — सम्पूर्ण वार्षिक शुल्क विवरण हेर्नुहोस् र थाहा पाउनुहोस् कति बचत गर्न सकिन्छ।
DEMAT खाता के हो र यसमा कस्ता शुल्कहरू लाग्छन्?
DEMAT (Dematerialised) खाता भनेको शेयर प्रमाणपत्रहरू डिजिटल रूपमा राख्ने इलेक्ट्रोनिक भण्डार हो। नेपालमा DEMAT खाताहरू CDSC (Central Depository System and Clearing Limited) मार्फत व्यवस्थापन हुन्छन्। ब्रोकरहरूले Depository Participant (DP) को रूपमा काम गर्छन्।
DEMAT सम्बन्धी शुल्कहरूको सम्पूर्ण सूची
| शुल्क प्रकार | को लगाउँछ | प्रकृति | आवृत्ति |
|---|---|---|---|
| खाता खोल्ने शुल्क | ब्रोकर | एकपटकको | एक पटक |
| वार्षिक मर्मत शुल्क (AMC) | ब्रोकर + CDSC | निश्चित वार्षिक | हरेक वर्ष |
| ब्रोकरेज | ब्रोकर | प्रति व्यापार | हरेक किनबेच |
| SEBON शुल्क | SEBON | % of trade value | हरेक किनबेच |
| DP शुल्क | CDSC मार्फत ब्रोकर | प्रति-scrip निश्चित | हरेक बेच |
| पुँजी लाभ कर (CGT) | सरकार | लाभको % | प्रत्येक नाफाजनक बेच |
| लाभांश कर | सरकार | लाभांशको % | लाभांश प्राप्त हुँदा |
नेपालका NEPSE ब्रोकरहरूको शुल्क तुलना (2026)
नेपालमा NEPSE मार्फत शेयर कारोबार गर्न SEBON अनुमोदित ब्रोकर चाहिन्छ। SEBON ले ब्रोकरेज दरहरू नियमन गर्छ।
NEPSE ब्रोकरेज शुल्क — SEBON नियमित दर (२०२६)
| कारोबार रकम (रू.) | ब्रोकरेज दर | उदाहरण (रू. १ लाखमा) |
|---|---|---|
| रू. ५०,००० सम्म | ०.४% | रू. २०० |
| रू. ५०,०००–५,००,००० | ०.३७% | रू. ३७० |
| रू. ५,००,०००–२०,००,००० | ०.३४% | रू. ३,४०० (रू. १०L मा) |
| रू. २०,०००–५०,००० | ०.३% | – |
| रू. ५०,०००+ (ठूलो) | ०.२५% | – |
SEBON शुल्क र अन्य statutory charges (२०२६)
| शुल्क | दर | को तिर्छ |
|---|---|---|
| SEBON शुल्क | ०.०१५% | किनेता र बेचेता दुवै |
| DP शुल्क (CDSC) | रू. २५/scrip | बेचेतामात्र |
| लाभांश कर | ५% | लाभांश प्राप्तकर्ता |
| पुँजी लाभ कर — छोटो अवधि | ७.५% | नाफाजनक बेचेता |
| पुँजी लाभ कर — लामो अवधि | ५% | नाफाजनक बेचेता |
नेपालमा CDSC DP शुल्क र AMC: सम्पूर्ण विवरण
CDSC DP शुल्क
नेपालमा DEMAT खाताबाट शेयर बेच्दा CDSC DP शुल्क लाग्छ। यो per-scrip शुल्क हो — एकै दिन ५ विभिन्न कम्पनीका शेयर बेचे, ५ पटक DP शुल्क।
| शुल्क प्रकार | रकम | कहिले लाग्छ |
|---|---|---|
| CDSC DP शुल्क | रू. २५/scrip | हरेक sell transaction |
| DEMAT खाता AMC | रू. १००–२५०/वर्ष | वार्षिक |
| शेयर pledge शुल्क | रू. ५०–१५० | मार्जिन ऋणका लागि |
वास्तविक लागत: रू. ५ लाखको portfolio, वर्षमा १० कारोबार
| शुल्क प्रकार | रकम |
|---|---|
| ब्रोकरेज (०.३७%) | रू. १,८५० |
| AMC | रू. २०० |
| DP शुल्क (५ बिक्री) | रू. १२५ |
| SEBON शुल्क | रू. ७५ |
| कुल वार्षिक शुल्क | रू. २,२५० |
| portfolio को % | ०.४५% |
पुँजी लाभ कर र अन्य लुकेका शुल्कहरू
नेपालमा शेयर बेचेर भएको नाफामा पुँजी लाभ कर (Capital Gain Tax — CGT) लाग्छ। यो शुल्क भारतको STT भन्दा फरक संरचनामा छ।
नेपालमा पुँजी लाभ करको संरचना (२०२६)
| अवस्था | करदर | लागू हुने |
|---|---|---|
| छोटो अवधि CGT (३६५ दिनभन्दा कम) | ७.५% | नाफामा मात्र |
| लामो अवधि CGT (३६५ दिनभन्दा बढी) | ५% | नाफामा मात्र |
| लाभांश कर | ५% | सबै लाभांशमा |
| बोनस शेयर कर | ५% | बोनस शेयरको मूल्यमा |
अन्य Statutory शुल्कहरू
- SEBON शुल्क: कारोबार रकमको ०.०१५% — किनेता र बेचेता दुवैले
- NEPSE शुल्क: कारोबार रकमको सानो अंश — NEPSE को संचालन खर्च
- DP शुल्क: प्रति scrip रू. २५ — बेच्दा मात्र
- बैंक शुल्क: T+3 settlement का लागि बैंक transfer शुल्क
शुल्कहरूले लगानी प्रतिफलमा कसरी असर गर्छन्
वार्षिक शुल्क प्रभाव: रू. १० लाखको portfolio, विभिन्न गतिविधि स्तरहरू
| लगानीकर्ता प्रोफाइल | कारोबार/वर्ष | वार्षिक शुल्क | Portfolio को % |
|---|---|---|---|
| दीर्घकालीन होल्डर | ४ | रू. १,८०० | ०.१८% |
| मध्यम व्यापारी | २४ | रू. ८,५०० | ०.८५% |
| सक्रिय व्यापारी | १०० | रू. ३५,००० | ३.५% |
Compounding effect
रू. १० लाखको portfolio १२% CAGR मा २० वर्षमा रू. ९६.५ लाख बन्छ। ०.५% वार्षिक शुल्कसहित — रू. ८८.२ लाख। फरक: रू. ८.३ लाख।
नेपालमा Online Broker vs Traditional Broker: कुल लागत तुलना
नेपालमा पनि online trading platforms बढ्दैछन् — MeroShare, online broker interfaces — जसले परम्परागत broker भन्दा सुविधाजनक पहुँच दिन्छन्।
Online vs Traditional Broker — ५ वर्षको तुलना (रू. १० लाख portfolio, २ कारोबार/महिना)
| लागत | Online Broker | Traditional Broker |
|---|---|---|
| ब्रोकरेज (५ वर्ष) | रू. ४४,४०० (SEBON rate) | रू. ४४,४०० (उही rate) |
| AMC (५ वर्ष) | रू. ५,००० | रू. ५,०००–१०,००० |
| DP शुल्क (५ वर्ष) | रू. १,५०० | रू. १,५०० |
| सेवा सुविधा | App मात्र | Personal service |
| कुल ५-वर्ष लागत | ~रू. ५०,९०० | ~रू. ५०,९०० – ५५,९०० |
नेपालमा DEMAT र ब्रोकरेज शुल्क कसरी न्यून गर्ने: ७ रणनीति
रणनीति १: दीर्घकालीन लगानी गर्नुहोस्
नेपालमा ३६५ दिनभन्दा बढी शेयर होल्ड गर्दा CGT दर ७.५% बाट ५% मा झर्छ। दीर्घकालीन होल्डरले कम कारोबार गर्दा ब्रोकरेज र DP शुल्क पनि कम हुन्छ।
रणनीति २: एउटा कम्पनीका सबै शेयर एकैपटक बेच्नुहोस्
DP शुल्क per-scrip हो, per-unit होइन। ५० शेयर आज + ५० भोलि = दोब्बर DP शुल्क। सधैं पूरै position एकै transaction मा बेच्नुहोस्।
रणनीति ३: मुनाफा र नोक्सान मिलाउनुहोस् (Tax Harvesting)
नाफाजनक शेयर बेच्ने वर्ष नोक्सानमा भएका शेयर पनि बेचेर CGT न्यून गर्न सकिन्छ। नेपालको कर कानुन अनुसार नोक्सानले नाफा offset गर्छ।
रणनीति ४: म्युचुअल फन्ड प्रयोग गर्नुहोस् दीर्घकालीन लक्ष्यका लागि
म्युचुअल फन्डमा प्रत्येक unit किनबेचमा DP शुल्क लाग्दैन। Fund manager ले diversification गर्छन् र लागत कम हुन्छ।
रणनीति ५: अल्पकालीन व्यापार न्यून गर्नुहोस्
अल्पकालीन CGT ७.५% + ब्रोकरेज + DP = उच्च round-trip cost। अल्पकालीन व्यापारबाट लगातार नाफा कमाउन धेरै कठिन छ।
रणनीति ६: बोनस शेयर र लाभांश रणनीति
बोनस शेयरमा ५% कर लाग्छ तर यो long-term holding को cost basis कम गर्छ। लाभांश प्राप्त गर्दा ५% कर काटिसकेको हुन्छ — यसलाई आफ्नो कर गणनामा ध्यान दिनुहोस्।
रणनीति ७: ASBA प्रक्रिया प्रयोग गर्नुहोस् (IPO का लागि)
IPO आवेदनमा ASBA प्रक्रिया प्रयोग गरेमा बैंक शुल्क बच्छ र allotment भएमा मात्र पैसा debit हुन्छ। Secondary market किनभन्दा IPO मा allotment थप cost-effective हुन सक्छ।
| रणनीति | वार्षिक बचत |
|---|---|
| दीर्घकालीन होल्डिङ | रू. ५,०००–२०,००० |
| Batch sell | रू. ५००–२,५०० |
| Tax harvesting | रू. ५,०००–३०,०००+ |
| म्युचुअल फन्ड प्रयोग | रू. २,०००–८,००० |
How to Use the Tool (Step by Step)
- 1
ब्रोकर र खाता प्रकार छान्नुहोस्
आफ्नो NEPSE ब्रोकर छान्नुहोस्। क्याल्कुलेटरले 2026 को AMC, DP शुल्क र ब्रोकरेज दर स्वत: लोड गर्नेछ। शेयर delivery, intraday, वा IPO — प्राथमिक कारोबार मोड छान्नुहोस्।
- 2
कारोबार मात्रा प्रविष्ट गर्नुहोस्
महिनामा कति कारोबार र औसत कारोबार रकम राख्नुहोस्। महिनामा कति विभिन्न कम्पनीका शेयर बेच्नुहुन्छ — DP शुल्क यसैबाट निर्धारण हुन्छ।
- 3
Portfolio मूल्य प्रविष्ट गर्नुहोस्
हालको portfolio मूल्य राख्नुहोस्। यसले SEBON शुल्क गणना गर्न र वार्षिक शुल्कलाई % मा व्यक्त गर्न सहयोग गर्छ।
- 4
शुल्क विवरण समीक्षा गर्नुहोस्
क्याल्कुलेटरले सम्पूर्ण विवरण देखाउनेछ: ब्रोकरेज, CGT, DP शुल्क, AMC, SEBON शुल्क — प्रत्येक छुट्टै।
- 5
विकल्पहरू तुलना गरी निर्णय गर्नुहोस्
१०-वर्षको प्रतिफल projection शुल्क सहित र बिना दुवै देखाउनेछ — तपाईंको ब्रोकर छनोटको वास्तविक दीर्घकालीन लागत बुझ्न।
Frequently Asked Questions
नेपालमा DP शुल्क के हो र किन तिर्नुपर्छ?+−
DP शुल्क प्रत्येक बिक्री कारोबारमा लाग्छ। शेयर DEMAT खाताबाट electronically debit हुँदा CDSC र ब्रोकरले प्रशासनिक शुल्क लिन्छन्। नेपालमा यो सामान्यतः रू. २५/scrip छ।
नेपालमा शेयरमा पुँजी लाभ कर कसरी लाग्छ?+−
नाफाजनक शेयर बिक्रीमा CGT लाग्छ। ३६५ दिनभन्दा कम राखेमा ७.५%, ३६५ दिनभन्दा बढी राखेमा ५%। नोक्सान भएमा CGT लाग्दैन। ब्रोकरले खरिद मूल्य र बिक्री मूल्यको भिन्नतामा कर गणना गर्छ।
NEPSE मा trading cost कसरी कम गर्ने?+−
दीर्घकालीन होल्डिङ (कम कारोबार = कम ब्रोकरेज + DP शुल्क), एकै transaction मा पूरै position बेच्ने, tax harvesting रणनीति, र म्युचुअल फन्ड प्रयोग — यी मुख्य उपायहरू हुन्।
नेपालमा DEMAT खाताको AMC कति हुन्छ?+−
CDSC ले तोकेको न्यूनतम AMC छ जुन ब्रोकरले pass on गर्छन्। सामान्यतः रू. १००–२५०/वर्ष। SEBON को नियमन अनुसार यो बदलिन सक्छ।
नेपालमा कति demat account राख्न सकिन्छ?+−
SEBON ले एक व्यक्तिलाई एउटा मात्र DEMAT खाता राख्न अनुमति दिन्छ। भारतमा जस्तो multiple demat account राख्न पाइँदैन।
MeroShare के हो र यसमा शुल्क कति लाग्छ?+−
MeroShare CDSC ले सञ्चालन गर्ने online platform हो जहाँ शेयरधनीले आफ्नो holding हेर्न, IPO आवेदन दिन र केही कारोबार गर्न सक्छन्। MeroShare मा खाता खोल्न रू. ५० वार्षिक शुल्क लाग्छ।
IPO मा apply गर्दा कस्ता शुल्क लाग्छन्?+−
ASBA प्रक्रियामा बैंकले IPO आवेदन रकम block गर्छ। Allotment नभएमा कुनै शुल्क लाग्दैन। Allotment भएमा DP registration शुल्क र सामान्य DEMAT charge लाग्छ। SEBON शुल्क primary market मा लागू हुँदैन।
नेपालमा बोनस शेयरमा कर कसरी लाग्छ?+−
बोनस शेयरको बजार मूल्यमा ५% कर लाग्छ — तर यो कर शेयर allotment हुँदाकै बेला बोनस शेयरको हिसाबले काटिन्छ वा नगदमा तिर्नुपर्छ। यसले तपाईंको effective holding cost बढाउँछ।
अहिले नै आफ्नो DEMAT शुल्क गणना गर्नुहोस्
ब्रोकर, कारोबार आवृत्ति र portfolio आकार राख्नुहोस् — सम्पूर्ण वार्षिक शुल्क विवरण हेर्नुहोस् र थाहा पाउनुहोस् कति बचत गर्न सकिन्छ।
डिम्याट शुल्क क्याल्कुलेटर खोल्नुहोस्Related Guides
FD क्यालकुलेटर
नेपालका बैंकहरूमा FD ब्याज दर, कर कटौती र maturity रकम गणना गर्ने सम्पूर्ण गाइड।
Mutual Fund Calculator — Nepali (2026)
SIP & lumpsum returns।
SIP लगानी नेपाल — Mutual Fund Calculator Guide 2026
नेपालमा SIP कसरी गर्ने? SEBON registered funds, NepSE vs SIP comparison।